Hyrje | Me Teper | Historia | Mërgim Korça: Gjergj Kastriotit - Skendërbeut

Mërgim Korça: Gjergj Kastriotit - Skendërbeut

Mërgim Korça: Gjergj Kastriotit - Skendërbeut

KUMTESË ME RASTIN E 550-VJETORIT TË VDEKJES SË HEROIT KOMBËTAR  GJERGJ KASTRIOTIT – SKENDERBEUT

Nga Mërgim Korça

Të nderuar Zonja e Zotërinj, motra edhe vëllezër bashkëkombës,

Komisioni i ngritur nga përfaqësues të dy Kishave Shqiptare, Teqésë Bektashjane si edhe Qendrës Islamike Shqiptare  së bashku me Shoqatat Shqiptare, duke më nderuar të mbaj para Jush këtë kumtésë lidhur me Heroin tonë kombëtar  si  edhe  legjendarin Gjergj Kastriotin–Skenderbeun, me rastin e 550-vjetorit të vdekjes së Tij me 17 Janar të vitit 1468, më bëjnë që  t’i falënderoj nga zemra ! Po kështu gjithashtu edhe Juve, pjesëmarrësve të këtij simpoziumi, Ju falënderoj nga zemra !

Ësht’e qartë se si shtrirja në kohë ka ndikuar jashtë mase në shkallë botërore sa u takon transmetimit të ndodhíve historike me vërtetësí apo jo, brezave mbas’ardhës e doemos me këtë rast e kam për detyrë t’Ju kërkoj leje Juve pjesëmarrësve këtu e t’i bëj shkurtimisht një hyrje krahasimore temës që po trajtoj, e kjo sepse figura e Gjergj Kastriotit ka qenë trajtuar në shkallë (në mos botërore) por europiane, si figurë e shquar luftëtari për lirí e pavarësí të vëndit të Tij përgjatë mijëvjeçarit kur Ai jetoi edhe luftoi por edhe mbrojtës i Krishtërimit Perëndimor dhe kësisoji qé trajtuar edhe deri diku përgjatë vazhdimit të rrjedhës kohëve.  Kurse dora-dorës në vazhdim, shikojmë se si historianët, (e posaçërisht burimet sllave si edhe ndonjë rumun), janë duke e trajtuar disِí ndryshe e prá jo si heró kombëtar, pa lere pastaj si Kalorës të Krishtërimit por ... i ngjisin bishta edhe të rëndë si drejtues e komandant i cili mban përgjegjësí për vrasjen e rinísë kombit e gjithmonë humbës i betejave e si pasojë shkatërrues i vëndit të Tij !

PAK FAKTE NË VËND TË HYRJES :  Me këtë rast do t’Ju sjell një shëmbull të përjetuar në vetë të parë kur në vitin tashmë të largët 1947 në Shkollën Teknike, (sot shkolla Harry Fultz e që ish bashkënxënësit e mi énde gjallë duhet ta mbajnë mënd mirëfílli), profesori i historísë, Petraq Pepua, shoqërues i Enver Hoxhës në delegacionin q’e përfaqësoi vëndin tonë në Konferencën e Paqës në Paris në muajin Gusht të vitit 1946, na e përshkroi në vazhdim gjithë mllef e doemos duke mbajtur anën e Enver Hoxhës, (sepse në të kundërtë diktatori ia shkurtonte këmbët), se si K/Ministri i asaj kohe i Greqisë Tsaldarisi, e kishte pyetur  Enver Hoxhën gjithë ironí se cilat ishin marrëdhënjet tona me Jugosllavínë, (duke patur parasysh faktin se një muaj të shkuar Jugosllavija e kishte aneksuar Kosovën !), e Enver Hoxha i ishte përgjigjur tekstualisht “Shumë të mira!“ Kurse në vazhdim vetë diktatori na e nxorri veten, bilé edhe e shoqja pikërisht në ditët tona, plasi duke e paraqitur Enver Hoxhën përgjatë thuajse gjysëm shekulli të shkuar si dashurues të Kosovës !(?) Kjo edhe arësyeja e cila më shtyn të ndalem sadopak e të mos ia hyj  temës së mirëfilltë e ta kundrojmë disi më shquar realitetin e së kaluarës të afërtë të vëndit tonë ku historianët’e diktaturës janë munduar dhe kanë bërë ç’mos t’ua kalojnë pasonjësve të tyre krejtësisht të shfytyruar historín’e vëndit tonë e unë si mundem të hesht e mos ta zé në gojë gjithashtu pohimin e Enver Hoxhës në mbledhjen e Byrosë Politike të K.Q.P.K.Sh. të 15 Dhjetorit të vitit 1947, (proces-verbali ndodhet në Arkivin e Shtetit),   ku ai pohoi : “ ... Tani që e likuiduam këtë pengesë, (Nako Spirun – shënim nga M.K.), duhet t’a fitojmë kohën e humbur e të bëjmë sa më shpejtë bashkimin DE FACTO të Shqipërisë me Jugosllavínë në të gjitha fushat , (parti, ekonomi, ushtri, etj.), se Shqipëria nuk mund të qëndrojë si shtet i pavarur dhe aq më pak t’a ndërtojë Socializmin, PA U BASHKUAR ME JUGOSLLAVINË ... ! 

Pikë më së pari, njeri nga historianët e trashëguar nga diktatura, ka deklaruar së fundit se sa më e lashtë në kohë historía e shkruar aq më sakt’e paraqit realitetin e kohës që përshkruan !”  Kurse mua natyrshëm më lind pyetja të cilën ia drejtoj studjuesit në fjalë : - Pse, a mos historía është si vera e tryezës e cila me kalimin e kohës i përmirëson cilësit’e saja organo-leptike ? Lidhur pikërisht me këtë këndvështrim të historísë e ngushtojmë disi rrethin dhe po përsëris çfarë ka pohuar n’intervistën e tij të fundit  profesori   nderuar Paskal Milo-ja i cili ka qenë edhe  Ministri i Punëve të Jashtme, duke theksuar : “ Shqipëria u radhit me anën më të drejtë përgjatë Luftës Dytë Botërore, përkrah Sh.B.A.-ve, Britanísë Madhe si edhe popujve liridashës të Europës edhe Botës ! “ E unë me këtë rast shtoj : Sa mir’e harroi profesori në fjalë, (apo mbamëndja e tij ka filluar t’i bëjë “lodra”), se si jo vetëm që nuk e zuri në gojë miqësinë pa lé dashurinë tonë aq të hymnizuar fillimisht me Jugosllavínë e në vazhdim edhe me Bashkimin Sovjetik e pasuar kjo edhe me Kinën, të cilët në vazhdim pastaj i bëmë tradhëtarë të Marxizëm-Leninizmit kurse armiqt tanë të betuar përgjatë dekadash, anglo – amerikanët ...veç kur na i nxorri miq, profesori i nderuar ?!

M’anë tjetër nuk mundem ta kaloj pa e zënë në goj’edhe një çast shumë kuptimplotë të diktatorit gjatë të cillit trajtohet një periudhë jo e vogël kohore e pra edhe historike 38-vjeçare,  i cili Mehmet Shehun e ka pasë cilësuar fillimisht si ”Komandant legjendár i Brigadës I-rë sulmuese, ministri më parimór dhe i suksesshëm i Ministrisë së Brëndëshme duke shtuar edhe se si K/Ministër që ishte kishte vlera të pakrahasuara sa i takon ndërtimit të Socializmit në Shqipërí !”  E fillë mbas këtyre lëvdatave të pashoqe po ky diktator, në Tabllon Sinoptike që paraqiti para Plenumit të V-të me 24 Shtator të vitit 1982, jo vetëm që e akuzon Mehmet Shehun si agjent të Anglo – Amerikanëve qëkur ai kishte qënë i internuar në kampet franceze në vitin 1937 i kthyer nga Lufta Civile e Spanjës, por e akuzon edhe si poliagjent të rekrutuar në vazhdim nga K.G.B.-ja !(?)

Kaq desha të prekja sa t’ u kujtoja pjesëmarrësve të këtij simpoziumi se si të vërtetat historike është më se e vështírë t’u përcillen brezave pas’ardhës ashtu si kanë ndodhur në kohën e tyre, pa lére pastaj kur këto të vërteta historiani i përcjell mbas kaq shekujsh !

VAZHDOJMË TASHTI  MIRËFILLTAS  ME GJERGJ KASTRIOTIN - SKENDERBEUN

Mbasi Gjon Kastrioti qé thyer kéqas nga forcat otomane të Sulltan Muradit II-të në vitin 1421 edhe qé “xhveshur nga Principata e Tij”,  (ndërmjet katër djemve si edhe pesë vajzave qi kishte), djemt’e tij Stanishi, Reposhi si edhe Konstandini me gjithë Gjergjin, qénë marrë péng dhe u dërguan  në Oborrin e Sulltanit në Adrianopojë. Nga katër djemtë, dy më të parët u thá se pësuan një  helmim nga ushqimi, (fakt’i cili nga bashkëkohësit është trajtuar si vrasje e tyne e qëllimtë), i treti u vesh klerik, kurse Gjergji, si më i vogli i vllezërve që ishte, e duke pasë treguar talent të posaçëm si në mësime, në përvehtësimin e strategjíve ushtarake e gjithashtu edhe në përdorim armësh, arrijti ta përfitojë mirëdashjen e Sulltanit, (doemos edhe falë moshës së tij të ré), e dërguan në Shkollën e “Içogllanëve” e cila përgatiste komandant’edhe nënpunës. Duke e vazhduar atë shkollë vetë Sulltan Muradi i II-të ia caktoi edhe emnin Iskender, (që donte të thonte Aleksandër).

Me t’a përfunduar shkollën, Gjergj Kastrioti "(Skenderbeu)" kreu detyra ushtarake në Ballkan si edhe në Azín’e Vogël, duke u dalluar për trimërí edhe bilé për këtë arësye iu dha edhe titulli “BEJ”, i cili donte të thoshte princ ose fisnik.  Mbas vdekjes së Gjon Kastriotit, pikësynimi i Gjergjit ishte t’ia zinte vëndin t’Et por nuk ndodhi kështu sepse Sulltan Muradi e emëroi Sanxhakbéj jashtë tokave shqiptare ! Përgjatë kësaj kohe, të shumtë ishin edhe të dërguarit nga viset arbërore të cilët vinin edhe e takonin Gjergj Kastriotin duke ia sjellë fjalën e banuesve të atyre tokave të cilët, duke ia patur dëgjuar bëmat e trimërís’edhe të zgjuarësísë Tij, i luteshin të kthehej në vëndin e Tij e ta merrte fuqínë në dorë !  Mirëpo Gjergji kurrë nuk u dhá ndonjë shpresë këtyne të dërguarve nga që  donte t’i shmangej çdo të papriture që mund t’i vinte nga të panjohur, (ndonëse ata ishin dërguar nga njerëz të afërt të Tij) !

Por, në fakt, Skënderbeu kurrë nuk hoqi dorë nga ideja për t’u kthyer në Shqipërí në fronin e të Atit, e kjo zgjati deri në vitin 1443 kur Ai u nis kundër fuqíve të Janosh Hunjadit, (të cilit i dërgoi mesazh me nji besnikun e tij të provuar), duke i vënë në dukje se vetë Skenderbeu do ta braktiste betejën në krye të forcave Osmane kundra  vetë Hunjadit dhe do t’u drejtohej Trojeve Arbërore !  Kësisoji trupat Osmane u thyen keqas në betejën e Nishit nga  Hunjadi duke u tërhequr në panik, në nji kohë që Skenderbeu filloi ta zbatojë planin e kryengritjes dhe së bashku me 300 kalorësit e tij më se besnikë shqiptarë iu drejtua Dibrës, ku populli e priti tamam me ovacione si çlirimtár !  Me atë rast përkon edhe thënja e Skënderbeut drejtuar popullit se si “ Lirinë nuk Ju a prûna un por e gjeta këtu, bash mjes Jush ! 

N’ato rrethana Skenderbeu i mori të gjitha masat për përforcimin e rrugëve prej nga mund t’i vininin kundra forcat osmane, dhe që andej iu drejtua Krujës.  Me nji fermán të rrémë shtiu në dorë garnizonin si edhe qytetin dhe kështu me 28 Nëndor të vitit 1443 u shpall rimëkëmbja e Principatës së Kastriotëve. Mbi kështjellën e Krujës u ngrit së ríshmi flamuri me shkabën e zezë dykrenóre të Kastriotëve !

Në vazhdim e ndjejmë me rëndësí t’u a vemë në dukje që në krye pjesëmarrësve të këtij simpoziumi se, historishkruesit rreth figurës Gjergj Kastriotit – Skenderbeut, qenë pikërisht ata q’e paraqitën e njikohësisht’edhe e lartësuan figurën e Tij si njera nga figurat më përfaqësuese të shekullit XV-të i cili i bashkoi principatat e Shqipërisë me atë të Epirit duke e nxitur shpirtin e qëndrueshmërísë të shqiptarëve dhe duke bllokuar për dhjetvjeçarë të tërë përparimin e Ushtrive Osmane drejtë Europës ! E pra pikërisht qé Gjergj Kastrioti i cili në mbrojtje të vlerave morale si edhe besimtare të Krishtera prej dyndjes turke, mbërrijti t’i fitojë cilësorët e nderuar prej Papës Calistit të III-të si Atlet i Krisht-it e gjithashtu edhe Mbrojtës i Besimit Kristian duke u konsideruar nga vetë popullit shqiptár si Heroi Kombëtár i Shqipërísë si edhe i Shqiptarëve !

Duke iu rikthyer tashti besueshmërísë dokumentave historikë, ia rikujtojmë ndigjuesve se cila qé arësyeja që e radhitëm në fillimin e kësaj kumtese jo pa qëllim titullin : “PAK FAKTE NË VËND TË HYRJES“ ku ajo që shprehëm ishte se si përgjatë diktaturës komuniste vija u përcaktonte nga diktatori e pastaj në vazhdim historianët e ndiqnin atë me pik’e me presje !  Kurse sa i takon kuadrit historik i cili e përshkruan jetën e Gjergj Kastriotit duam të theksojmë në mënyrë të posaçme se si së pari vetë udhëheqësi i Luftës kundra forcave Osmane nuk ka qenë diktator, (e pra nuk ka ndikuar aspak në drejtim të ndryshimit të ndodhíve të vërteta të kohës), dhe së dyti se si kalimi i shekujve ka sjellur në krye të përshkrimeve të historísë lashtë kryesisht veprat e hartuara nga  historishkruesit bashkëkohorë, kryesisht sllavë, të mbarsura edhe me shtrembërimet ideologjike të trysníve ideologjíve bashkëkohore në drejtim të ndryshimit fakteve të asokohëshme !  A mundeni ta konceptoni dot se si shkrimtari si edhe historiani, kleriku sllav, Andrija Kachich-Mioshich u këndonte bëmave të Skenderbeut duke e konsideruar atë si “luftëtar sllav”, si bir i një mëme sllave si edhe babai po sllav !(???)

Prandaj neve na takon të theksojmë se janë këto arsyet pse ndër më të besueshmit historianë janë kryesisht bashkëkohësit e Heroit tonë Kombëtar Skenderbeut siç ka qenë kleriku katolik Marin Barleti, të cillit i takon edhe merita se i ka përshkruar rrethanat si edhe ndodhítë e asaj kohe duke i ndjekur faktet hap pas hapi nepërmjet bashkëpunëtorëve më t’afërt të Skenderbeut e gjithashtu është mbështetur në dokumenta zyrtarë të Arkivit Venedikas. Veprën e tij ai e ka pasë shkruar latinisht edhe e kishte titulluar “ Historia de vita et gestis Skanderbegi, Epirotarum principis “ dhe që u publikua në Romë në fillimet e shekullit të XVI-të (1508 – 1510) nga ky historian JO ME ORIGJINË SLLAVE !

Në këto kushte nuk kam se si të rrij pa e vënë në dukje si edhe ta theksoj faktin   se si ka qen’edhe një bashkëkohës tjetër i Skënderbeut, kleriku veç Barletit, Dhimitër Frangu, i cili i ka përshkruar “Bëmat e Skënderbeut “ ndoshta edhe më saktë se sa Barleti por ... libri i shkruar nga Barleti rreth Skënderbeut ka gjetur mbështetje më të gjerë se u botua para atij të Dhimitër Frangut që u botua në Latinisht (vërtet më 1480-ën por i papërkthyer në gjuhë të tjera pa lére në shqip gjë e cila u bë e mundur falë përkthyesit të talentuar Z. Lek Pervizi vetëm në fillimet e shekullit që po përjetojmë, atij të XXI-të !  Kësisoji para se sa librin e shkruar nga bashkëkohësi i Gjergj Kastriotit, Dhimitër Frangu, ta lexonin si edhe ta shfrytëzonin studjues si edhe historianë të tjerë, është libri i shkruar nga Barleti rreth Skënderbeut ai që ka zënë vëndin kryesor sa u takon biografive të ndryshëme shkruar rreth Heroit tonë Kombëtar, Skënderbeut !

Përgjatë kësaj vázhde përkah rëndësisë, pikërisht një shekull më vonë, prifti tjetër katolik i krahinës së Brescia-s, Giovanni Maria Biemmi, e botoi vëllimin e titulluar “ Istoria di Giorgio Castrioto Scander-Begh “, i shkruar vërtet prej tij por të dhënat marrë kryesisht nga një autor anonim prej Tivari në vitin 1480 por, për saktësí pohimi, dorëshkrimi origjinal nuk gjëndet asgjëkundi më dhe autorit të tij i ka qenë dhënë prej Imzot Fan Nolit, shekuj më vonë, cilësori “ TIVARASI “.  Pikërisht asaj monografíje i referohet vazhdimisht historiani Biemmi kur ai shkruan për Skenderbeun !

Një tjetër autor i cili jep dëshmí nga jeta e Gjergj Kastriotit Skenderbeut është edhe bashkëkohësi si edhe bashkëluftëtari i tij, Gjin Muzaka i cilli bënte pjesë në familjen e dëgjuar të Muzakëve, familje kjo feudale e që ishin nga ana tjetër edhe drejtuesit e qytetit të Beratit. Ky dëshmitár jo vetëm që kishte luftuar krah përkrah Skenderbeut por vazhdoi të jetonte në Shqipëri deri në vitin 1478 kohë në të cilën u transferua në Napoli ku edhe shkroi e botoi librin e tij me kujtime të titulluar “ Historia dhe trashëgimi brez mbas brezi të familjes Muzakëve “, ku përshkruan ndodhí gjatë të cilave ai vetë ka qenë dëshmitár dore të parë !  Pikërisht ky ësht’ edhe çasti kur me vdekjen e bashkëkohësve si edhe bashkëluftëtarëve të Skenderbeut i erdhi edhe fundi paraqitjes së të vërtetave historike edhe filloi të dalë në pah e dora-dorës edhe të marrë përmasa madhore ndikimi i idéve sa vjen e më tepër kundra-shqiptare nga ana e grupeve të ndryshme ballkanike, të dyndur vonë në Ballkan !  Zanafilla e kësaj pune gjen vënd kur veprat e shkruara përgjatë shekujve të XVII-XVIII rreth Skenderbeut, erdhi një çast dhe filluan të  bashkërendoheshin përgjatë shekullit të XIX-të nga historianë vëndesh të ndryshme edhe me materiale të diskutuarshme të arkivave të Vatikanit, Venedikut, Raguzës si edhe Stambollit duke u filluar të rishkruhej historía. Ky ësht’ edhe çasti kur veprat e Barletit, Biemmit, (mbështetur në si edhe shka ka pasë shkruar ”Tivarasi ”), si edhe vepra e  Gjin Muzakës fillluan vërtet të citoheshin por ... duke u kapur mbas detajesh aspak shkencore filluan të citoshin por ... me shfytyrime !  Duke e analizuar tashti shtysën e këtij ndikimi, vijmë natyrshëm në përfundimin se  dy ishin arësyet kryesore të kësaj prirjeje : Së pari, ajo prirje e cila kur xjerr kokë, edhe shkencëtarin më të vyer e shfytyron, e cila është quajtur cmirë !  Së dyti, egoizmi i kudogjindur te gjithsecilli por te dikush i fshehtë e te dikush i shprehur ku, popujve Ballkanikë t’asaj kohe por t’ardhur përgjatë shekujve si edhe viteve të mëparshëm, u vinte të plasnin që një grusht shqiptarësh me një ushtri e cila kurrë nuk i kalonte të 20.000 luftëtarët u bëri ballë përgjatë një çerek shekulli trupave Osmane të cilat kish raste që përgjatë sulmeve të tyre i tejkalojshin 150.000 forcat !  Lidhur me pohime të kësaj natyre nuk kam se si të mos e përmënd veprën historike rreth Gjergj Kastriotit të shkruar dhe të botuar nga im Atë, profesor Xhevat Korça në vitin tashmë të largët 1923 edhe e titulluar “ TRI PYETJE NGA JETA E SKËNDERBEUT “ ku pyetjet e formuluara 95 vite të shkuara  janë :

“ A u ka paguar Skenderbeu Sulltanëve të Turqisë tribut të përvitshëm ? 

“ A u ka proponuar Skenderbeu Venecianëve më 1450 që t’u lëshojë Krujën ? 

“ A e kanë tradhtuar Krerët Shqiptarë Skënderbeun më 1457 dhe a ka qenë ky i shtrënguar të fshihet nëpër malet për të shpëtuar jetën e vet ? 

Dhe autori profesor Xhevat Korça vazhdon : “... Historiaku i ndërgjegjshëm Constantin Jireçek, byzantinisti Karl Roth dhe historiaku vllah Nicola Jorga i kanë pohuar që të trija pyetjet duke rënë në gabime trashanike. Të tre historiakët janë bazuar në burime të pathemeltë dhe kanë bërë prej jetës së Skender Beut një pikturë që nuk i përshtatet aspak të vërtetës ... kanë përhapur në botën e qytetëruar mendime kaq të gabuarshëm, sa q’ ish një detyrë e shënjtë patriotike të rrëzonim me fakte historikë pretendimet e tyre ... “.

*(Kjo vepër historike mundet të gjurmohet nga kushdó edhe lexuesi eventual nuk ka se si mos ta verë ré se si autori shkruan në vazhdim shprehimisht se : “ ... përfleta brënda rredhit të mundësíve të gjitha biografit’e Skender Beut e librat që shkruajnë për të; studjova gjithë burimet e aktet diplomatikë ... “, gjë e cilla të bind lidhur me vërtetësín’e pohimeve të autorit !)

Shkurt e me pak fjalë, edhe nga veprat e studjuesve eruditë e që kanë pasë shkruar vepra të vyera rreth të vërtetave historike lidhur me figurën e Skenderbeut si p.sh. shkencëtarët Talloczy, Shufflay, Moorsi, Paganelli e Pisco me shokë, biografít’e të cilëve përbëjnë pa asnjë dyshim një vepër monumentale rreth Skenderbeut për Shqipërín’e shekullit të XVI-të, ose më saktë pikërisht periudha që nga 28 Nëndori i vitit 1443 e deri më 17 Janar të vitit 1468, ku historishkruesit dashakeqas edhe këtë periudhë jo të shkurtër për jetën e një udhëheqësi siç qé Skenderbeu ... e lidhin së bashku me shekujt pasues deri në 28 Nëndorin e vitit 1912, gjë krejtësiht e mbrapsht’edhe dashakeqe,  duke e emërtuar si periudha gjatë së cilës turqit i sunduan viset Ballkanike, google_ad_client = "ca-pub-1126227037357795"; google_ad_slot = "8712875773"; google_ad_width = 970; google_ad_height = 90;

Komente (0 publikuar)

total: | Treguar:

Publikoni komentin tuaj

Ju lutem fusni kodin qe shikoni ne imazh:

Captcha
  • Email shokeve Email shokeve
  • Print version Print version
  • Vetem tekst Vetem tekst

:

Ska tags per kete artikull

Vlereso kete artikull

0
Powered by www.merbraha.com v4.7